[rysunek] [rysunek]  
Logo Mapa

  [rysunek]  
Strona główna
Autorzy
O stronie
Regulamin
Pobór
Faq
Stratedzy
  
Aktualno¶ci
Akademia
Taktyka i strategia
Armie ¶wiata
Technika
Zbrojownia
Słynne postacie
Odznaczenia
Terroryzm
Galeria
Kantyna
Leksykon
Biblioteka
Forum dyskusyjne
Linki
 
     




Copyright © 1997 - 2002
Cybernetyczna Gildia Strategów.

Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved.
Hosting: Dualcore.pl

Sponsor:
Program do pożyczek

Blog technologiczny

Armie ¶wiata

Siły Powietrzne Albanii (Aviacioni Ushtarak Shqipëtar)
(stan z konca lat 90)

Autor: kubek

POCZĄTKI LOTNICTWA W ALBANII I CZASY ZIMNEJ WOJNY

Pierwsze próby utworzenia lotnictwa wojskowego w Albanii u boku armii austrowęgierskiej uczyniono w 1918r. zamawiając w Austrii 3 samoloty Lohner, jednak nie dostarczono ich.

Albańskie lotnictwo wojskowe powstało w 1947r, gdy Sowieci dostarczyli samoloty Jak-9 (12 sztuk) i Po-2 (kod NATO: "Mule").Cały rozwój lotnictwa albańskiego znajdował się pod pełną radziecką kontrolą. (aż do zarwania stosunków z ZSRR i nawiązania współpracy z Chinami w 1961r). Sowieci zbudowali w Albanii także kilka własnych baz lotniczych. Jedną z nich założono na wyspie Sazan, tylko70 km od Włoch.

1947 - lata 90

 

znak obecny



Warto zauważyć, że aż do upadku reżimu komunistycznego na początku lat 90. siły powietrzne były jedyną formacją lotniczą w Albanii, gdyż nie istniało tam w ogóle lotnictwo cywilne. Dopiero w latach 90. zaczęto w Albanii stosować cywilne znaki ZA-... (np.ZA-MAL).

Oficjalne godło Aviacioni Ushtarak Shqipëtar (wygląd obecny).

W czasie Zimnej Wojny albańskie lotnictwo brało ograniczony udział w potyczkach powietrznych między Układem Warszawskim a NATO. Przykładowo w dniu 23.121957r. albańskie Shenjang`i zestrzeliły amerykańskiego T-33(nr.fabr.514413). Doszło także do co najmniej jednego przechwycenia zachodniego samolotu pasażerskiego oraz balonów szpiegowskich NATO. W 1968r. Albania zerwała stosunki z ZSRR na rzecz współpracy z Chinami a w 1968r. wystąpiła z Układu Warszawskiego.

W czasie Zimnej Wojny albańskie lotnictwo brało ograniczony udział w potyczkach powietrznych między Układem Warszawskim a NATO. Przykładowo w dniu 23.121957r. albańskie Shenjang`i zestrzeliły amerykańskiego T-33(nr.fabr.514413).


Doszło także do co najmniej jednego przechwycenia zachodniego samolotu pasażerskiego oraz balonów szpiegowskich NATO. W 1968r. Albania zerwała stosunki z ZSRR na rzecz współpracy z Chinami a w 1968r. wystąpiła z Układu Warszawskiego.

CZASY WSPÓŁCZESNE

Obecnie większość albańskich samolotów jest produkcji chińskiej. Albania posiada 3 pułki myśliwskie i 3 szturmowe stacjonujące min. w Durres Szijak, Kucove i Valona. Obecnie stan techniczny Armii Albańskiej jest tragiczny. Najprawdopodobniej albańskie samoloty latają bardzo rzadko. W Albanii widoczny jest także brak nowych urządzeń lotniskowych. Np.na lotnisku w Tiranie(stolica Albanii) do późnych lat 90. Nie było radaru! Jednocześnie trzeba przyznać, że mechanicy albańscy muszą być doskonale wyszkoleni, skoro potrafią utrzymać w kondycji lotnej takie zabytki jak J-6 (MiG-19) czy nawet J-2 (MiG-15)! Ogólnie rzecz biorąc większość sprzętu armii albańskiej pod koniec lat 90. przedstawiała stan techniki z lat 60. Albania była i jest jedynym europejskim użytkownikiem chińskich kopii MiGów.

NIESPODZIEWANY CHRZEST BOJOWY

Pod koniec XXw. Albańskie Siły Powietrzne zostały użyte bojowo w czasie dwóch konfliktów. Pierwszym z nich była wojna domowa w latach 1997 - 1998. Niezadowolenie większości społeczeństwa albańskiego z pogarszającej się sytuacji gospodarczej i rządów prezydenta Berishy doprowadziło na początku 1997 do wybuchu zamieszek i w rezultacie do zachwiania stabilności kraju. Protesty nasiliły się zwłaszcza na południu kraju, gdzie niektóre miasta zostały opanowane w 1997 przez ich mieszkańców. W czasie tych zamieszek Sali Berisha rozkazał lotnikom zaatakować strajkujący tłum w mieście Vlora na południu państwa. Pewnego marcowego dnia z lotniska Rinas koło Tirany wystartował JJ-2(MiG-15UTI) z dwoma pilotami na pokładzie. Po starcie piloci dowiedzieli się o ww. rozkazie prezydenta i skierowali samolot w stronę Vlory. Na szczęście okazali się prawdziwymi lotnikami i zamiast zaatakować cywilów, zdecydowali się na ucieczkę do Włoch i poproszenie o azyl polityczny. Lecieli jednak uzbrojonym samolotem i obawiali się zestrzelenia przez włoskie myśliwce, więc kontynuowali lot na bardzo małej wysokości, prawie dotykając fal Adriatyku poniżej zasięgu radarów. Wylądowali bezpiecznie na jednym z włoskich lotnisk lokalnych (Galatina), które było o 100m krótsze niż przewiduje instrukcja JJ-2. Ludność albańska okrzyknęła ich bohaterami, lecz nie mogli wrócić do Albanii z powodu sądu wojennego ,który skazał ich za nie wykonanie rozkazu. Obecnie żyją we Włoszech.W czasie tego konfliktu strajkujący tłum zniszczył także co najmniej jednego Z-5(Mi-4) z eskadry rządowej za pomocą siekier...

W czasie wojny w Kosowie w 1999r. Albańskie Siły Powietrzne zostały użyte do wsparcia wojsk ochrony pogranicza, które były atakowane przez wojska serbskie. Albańczycy przerzucili wtedy na granicę z Kosowem połowę swojej armii. W czasie działań albańskie wojska naziemne uszkodziły jednego serbskiego MiGa-29. Serbowie zestrzelili prawdopodobnie 3 albańskie J-7:

Data Jednostka Typ Pilot Pocisk Typ  
10.06.99 83LAP/JRViPVO MiG-21bis ? R-60 J-7 (MiG-21F13) zestrzelony Albańskie Siły Powietrzne
10.06.99 83LAP/JRViPVO MiG-21bis ? R-60 J-7 (MiG-21F13) zestrzelony Albańskie Siły Powietrzne
10.06.99 83LAP/JRViPVO MiG-21bis ? R-60 J-7 (MiG-21F13) zestrzelony Albańskie Siły Powietrzne


Obecnie Albańskie Siły Powietrzne zatrudniają 3572 ludzi, w tym:

  • Oficerowie - 609
  • Podoficerowie - 615
  • Żołnierze - 511
  • Żołnierze w rezerwie - 1581
  • Pracownicy cywilni - 256
  • W sumie - 3572 ludzi

Albańskie samoloty wojskowe są podzielone na pułki, które zawierają co najmniej 3 eskadry (skuadrilje). Każda skuadrilje posiada 15-20 samolotów.

Albańskie lotnictwo wojskowe dysponuje kierowanymi pociskami powietrzne-powietrze typu RS-2US (AA-1 "Alkali") oraz K-13 (AA-2 "Atoll"). Są to najprawdopodobniej w większości chińskie kopie tych radzieckich rakiet.
Typ Ilość Przeznaczenie Źródło zakupu
MiG-23 "Flogger" 4+ myśliwski Niemcy
Shenyang F-7A(MiG-21F13) "Fishbed" 22 myśliwski Chiny
Shenyang F-6(MiG-19S) "Farmer" 32 myśliwski Chiny
Shenyang FT-6 "Farmer" 1 szkolny Chiny
Shenyang F-5(MiG-17PF) "Fresco C" 11 szturmowy Chiny
Shenyang FT-5 "Fresco" 3 treningowy Chiny
Shenyang F-4(MiG-17F) "Fresco" 2 szturmowy Chiny
Shenyang F-2(MiG-15bis) "Fagot" 13 trenigowy myśliwiec Chiny
Shenyard FT-2(MiG-15UTI) "Midget" 11 treningowy Chiny
Nanchang CJ-6 6 Szkolenie podstawowe Chiny
Nanchang Y-5(An-2)"Colt" 4 transportowy Chiny
Harbin Z-5(Mi-4)"Hound" 21 transportowy/salonka Chiny
Harbin H-5(Ił-28) "Beagle" 1 bombowiec Chiny
Harbin Y-3(Ił-14) "Crate" 4 transportowy Chiny
A.S350B "Ecureuil" 3 transportowy Francja
Bell 222UT 1 transportowy USA
AB 206 2 VIP/transportowy Włochy
AB 205 7 transportowy Włochy
Alouette III 4 transportowo łącznikowy Szwajcaria


Pułk Lotniczy Eskadra Typ samolotu/śmigłowca Lotnisko
4004 PL Vlorë (Tiranë)
  1 skuadrilje CJ-6  
  2 skuadrilje F-2/FT-2/S-103 Kuçovë (Berat)
4010 PL Zadrima (Lezhë)
  1 skuadrilje F-7A/FT-5  
  2 skuadrilje F-6  
  3 skuadrilje F-6  
4020 PL Rinas (Tiranë)
  1 skuadrilje F-6/FT-2  
  2 skuadrilje F-6/FT-2/H-5  
4030 PL Kuçovë (Berat)
  1 skuadrilje F-6/FT-2  
  2 skuadrilje F-6/FT-2/H-5  
4040 PL Farka (Tiranë)
  1 skuadrilje Mi-4S  
  2 skuadrilje Z-5  
  3 skuadrilje Z-5  
4050 PL Vlorë (Tiranë)
  1 skuadrilje An-2/Y-5/CJ-6/AS.350/Bell 222  

NAZIEMNA OBRONA PRZECIWLOTNICZA

Dysponuje jedynie pociskami S-75 Wołchow/Dźwina (SA-2 "Guideline") oraz przenośnymi rakietami przeciwlotniczymi HN-5, będącymi chińskimi kopiami radzieckich pocisków 9K32 Strieła-2 (SA-7 Grail). Oprócz tego armia albańska dysponuje standardową altylerią przeciwlotniczą dla państw byłego Układu Warszawskiego, jak np. armata S-60 czy samobieżnymi ZSU-57-2 (a raczej ich chińskimi kopiami Typ 80 2x57 mm).

PLANY NA PRZYSZŁOŚĆ

W najbliższych latach planuje się wycofanie przestarzałych samolotów i zastąpienie ich nowszymi konstrukcjami (MiG-21MF/bis, MiG-23MF, F-16A?). Nowe samoloty bojowe będą wprowadzone w dużo mniejszej liczbie niż obecnie, gdyż konflikty graniczne udało się już zażegnać i Albania nie jest już realnie zagrożona agresją państw obcych. Przywiązuje się także dużo uwagi do modernizacji infrastruktury lotniskowej, w tym urządzeń radarowych. Albania jest także zainteresowana wstąpieniem do NATO. Za podstawowe zadania Albańskich Sił Powietrznych w XXI w. uważa się transport środków na potrzeby gospodarki. W 2003r. Albania oficjalnie poparła amerykański atak na Irak, jednak nie wzięła w nim udziału.

I wish to thank my Albanian friend Andy Cela and Korean Jin-Ho, who provided my with plenty of interesting information and all photos used into this article.

BIBLIOGRAFIA:
- Encyklopedia internetowa WIEM www.onet.pl
- Files of Andy Cela http://www.geocities.com/albanianpilot/FASH.html
- Lotnictwo Aviation International - różne numery
- Files of Jin-Ho
- Albańskie Siły Powietrzne (polska strona nieoficjalna) http://republika.pl/lim2bis/albania1.html
- Albanian Air Force (unofficial site) http://www.stormloader.com/albanianarmy/AirForce.htm
- Albanian government (officjal site) http://www.mod.gov.al/
Jakub Marszałkiewicz
Akademia Obrony Narodowej w Warszawie
(Wydział Lotnictwa i Obrony Powietrznej)




Komentarze na forum (7 wiadomo¶ci) - dodaj swój
Ostatni dodany komentarz: